Vanaf 1 januari 2026 wordt in België een meerwaardebelasting van 10% ingevoerd op bepaalde meerwaarden die worden gerealiseerd binnen het privévermogen. Dat betekent: buiten een beroepsactiviteit om.
Ook sommige levensverzekeringen vallen voortaan onder deze nieuwe regeling.
In dit artikel zetten we de belangrijkste regels en aandachtspunten voor je op een rij.
Voor wie geldt de meerwaardebelasting?
De meerwaardebelasting is in hoofdzaak van toepassing op:
-
Natuurlijke personen die Belgisch rijksinwoner zijn
-
Bepaalde vzw’s en stichtingen die geen fiscaal aftrekbare giften mogen ontvangen
Niet van toepassing op:
-
Vennootschappen (onderworpen aan de vennootschapsbelasting)
-
Vzw’s en stichtingen met recht op fiscaal aftrekbare giften
-
Personen die geen Belgisch rijksinwoner zijn
Welke levensverzekeringen zijn belastbaar?
De belasting geldt enkel wanneer een meerwaarde wordt gerealiseerd in een niet-fiscaal levensverzekeringscontract.
Wel onderworpen:
-
Tak 21-spaarverzekeringen
-
met een looptijd van minstens 8 jaar
-
én een overlijdensdekking van minimaal 130% van de gestorte premies
-
-
Tak 23-beleggingsverzekeringen
-
Tak 44-contracten (combinatie van tak 21 en tak 23)
Niet onderworpen:
-
Tak 26-kapitalisatieverrichtingen
-
Contracten van de tweede en derde pijler, zoals:
-
groepsverzekeringen
-
IPT, VAPZ, POZ
-
pensioenspaarverzekeringen
-
langetermijnsparen
-
Wanneer is de belasting verschuldigd?
De meerwaardebelasting is verschuldigd bij:
-
een afkoop (volledig of gedeeltelijk)
-
of een vereffening bij leven op de einddatum van het contract
👉 Enkel wanneer er effectief een meerwaarde wordt gerealiseerd.
Wat bij overlijden van de verzekerde?
Bij een vereffening na overlijden is geen meerwaardebelasting verschuldigd voor de begunstigden.
Let wel: er kunnen successierechten van toepassing zijn volgens de geldende wetgeving.
Geldt de belasting bij een interne verschuiving (tak 23)?
Nee.
-
Arbitrages binnen een tak 23-contract zijn niet belastbaar
-
Ook overdrachten binnen een tak 44-contract (van tak 21 naar tak 23 of omgekeerd) worden niet beschouwd als een afkoop
De belasting geldt enkel bij effectieve uitkering.
Wie betaalt de belasting?
-
Bij een (gedeeltelijke) afkoop: de verzekeringnemer
-
Bij een vereffening bij leven: de begunstigde
Hoe wordt de meerwaardebelasting berekend?
De belasting geldt enkel op meerwaarden gerealiseerd vanaf 1 januari 2026.
Contracten afgesloten vanaf 2026
Belastbare meerwaarde =
uitgekeerd kapitaal – totaal van gestorte premies
Contracten afgesloten vóór 2026
-
De reserve op 31 december 2025 geldt als referentie (“fotomoment”)
-
Belastbare meerwaarde =
uitgekeerd kapitaal – reserve op 31/12/2025
Belangrijk voordeel tot 31/12/2030
Als de gestorte premies hoger zijn dan de reserve op 31/12/2025, mag je kiezen voor berekening op basis van de werkelijk betaalde premies, wat de belasting kan verlagen.
👉 Dit moet je zelf aangeven in je belastingaangifte en kunnen bewijzen.
Kan je een minderwaarde aftrekken?
Ja, onder voorwaarden:
-
Het moet gaan om een gerealiseerde minderwaarde
-
Je moet in datzelfde jaar ook een meerwaarde aangeven
-
De minderwaarde moet aantoonbaar zijn
Zo kan je je uiteindelijke belastingdruk verlagen.
Welke vrijstelling geldt?
-
Jaarlijkse basisvrijstelling: 10.000 euro (geïndexeerd)
-
Enkel het bedrag boven deze vrijstelling wordt belast aan 10%
Extra voordelen:
-
Mogelijke bijkomende vrijstelling van 1.000 euro
-
Ongebruikte vrijstelling kan worden overgedragen (max. 5.000 euro)
-
Gehuwde koppels (gemeenschap van goederen) hebben elk hun eigen vrijstelling
👉 Voorwaarde: de meerwaarden moeten als diverse inkomsten worden aangegeven.
Hoe wordt de belasting geïnd?
1. Automatische inhouding (roerende voorheffing)
-
De verzekeraar houdt 10% in bij uitkering
-
Houdt geen rekening met vrijstellingen of minderwaarden
Je kan de meerwaarde alsnog aangeven om (een deel van) de belasting terug te vorderen.
2. Opt-out
Je kan ervoor kiezen om geen automatische inhouding te laten doen.
-
De meerwaarde moet dan verplicht worden aangegeven
-
Vrijstellingen en minderwaarden worden meteen toegepast
👉 De verzekeraar meldt deze keuze aan de fiscus.
Geldt de belasting bij schenking van een contract?
Nee, niet op het moment van schenking.
Maar: bij een latere afkoop door de begunstigde wordt de belasting alsnog berekend, op basis van:
-
de oorspronkelijke aankoopprijs
-
of de reserve op 31/12/2025 (voor oudere contracten)
Tot slot
De meerwaardebelasting brengt vanaf 2026 nieuwe fiscale aandachtspunten met zich mee voor levensverzekeringen. Met de juiste keuzes — zoals het gebruik van de opt-out, het correct aangeven van meerwaarden en het benutten van de vrijstellingen — kan je onaangename verrassingen vermijden.
👉 Twijfel je of jouw contract geraakt wordt?
👉 Wil je weten wat dit concreet betekent voor jouw situatie?
Wij bekijken dit graag samen met jou en begeleiden je stap voor stap.
Neem gerust contact met ons op voor persoonlijk advies.
